Nếu ngày nay chúng ta lo sợ Ransomware mã hóa dữ liệu đòi tiền chuộc, thì vào cuối thập niên 90, có một cái tên chỉ cần nghe thấy là dân IT thời đó phải “tái mặt”: Virus CIH, hay còn gọi là Chernobyl.
1. Kẻ đứng sau bóng tối
CIH không đến từ một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Nó được tạo ra vào năm 1998 bởi một sinh viên 24 tuổi người Đài Loan tên là Trần Doanh Hào (Chen Ing-hau). Cái tên CIH đơn giản là viết tắt tên của anh ta. Hào viết CIH để thách thức các công ty diệt virus lúc bấy giờ, những đơn vị mà anh cho là “khoe khoang quá mức” về khả năng bảo mật. Tuy nhiên, sự “thử nghiệm” này đã vượt quá tầm kiểm soát và trở thành cơn ác mộng toàn cầu.
2. “Ngòi nổ” ẩn mình và cơ chế phá hủy tàn bạo
CIH không giống bất kỳ virus nào trước đó nhờ hai khả năng “độc bản”:
- Kẻ lây nhiễm “khoảng trống”: Thay vì tăng kích thước file khi lây nhiễm, CIH tìm những khoảng trống (cavities) trong các file thực thi (PE file) để lấp vào. Điều này khiến file bị nhiễm vẫn giữ nguyên dung lượng, cực kỳ khó nhận diện bằng mắt thường.
- Chiến thuật tàn phá “Chernobyl”: CIH có một “ngòi nổ” được hẹn giờ vào ngày 26 tháng 4 hàng năm. Khi đến ngày này, virus sẽ kích hoạt hai đòn chí mạng: Ghi đè rác lên toàn bộ dữ liệu trên ổ cứng và cố gắng ghi đè lên chip BIOS của bo mạch chủ. Nếu thành công, máy tính sẽ không thể khởi động được nữa, trở thành một “cục gạch” đúng nghĩa.
3. Sức tàn phá kinh hoàng
Vào ngày 26/4/1999, cả thế giới rúng động. Theo ước tính, có khoảng 60 triệu máy tính bị ảnh hưởng, gây thiệt hại lên tới 1 tỷ USD. Tại Việt Nam, nhiều phòng máy, trung tâm tin học thời bấy giờ cũng bị quét sạch dữ liệu, gây hoang mang cực độ.
4. Bài học để lại
Trần Doanh Hào sau đó đã bị bắt tại Đài Loan. Sự cố này là cú hích lớn nhất khiến người dùng nhận ra tầm quan trọng của việc bảo vệ BIOS và thói quen Sao lưu (Backup) dữ liệu.
VNCyberS tổng hợp từ: Wikipedia, Sophos và các tư liệu lịch sử Internet.
Tiếng Việt
English