{"id":1100,"date":"2026-04-24T10:03:49","date_gmt":"2026-04-24T03:03:49","guid":{"rendered":"https:\/\/vncybers.vn\/stuxnet-vu-khi-mang-dau-tien-trong-lich-su-pha-huy-co-so-hat-nhan-iran\/"},"modified":"2026-04-24T10:03:49","modified_gmt":"2026-04-24T03:03:49","slug":"stuxnet-vu-khi-mang-dau-tien-trong-lich-su-pha-huy-co-so-hat-nhan-iran","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vncybers.vn\/en\/stuxnet-vu-khi-mang-dau-tien-trong-lich-su-pha-huy-co-so-hat-nhan-iran\/","title":{"rendered":"Stuxnet, v\u0169 kh\u00ed m\u1ea1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong l\u1ecbch s\u1eed ph\u00e1 h\u1ee7y c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1t nh\u00e2n Iran"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vncybers.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/stuxnet-nuclear-cyberweapon-2010.jpg\" alt=\"Stuxnet, v\u0169 kh\u00ed m\u1ea1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u1eafm v\u00e0o c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1t nh\u00e2n Iran n\u0103m 2010\" \/><\/figure>\n<p>C\u00f3 nh\u1eefng th\u1ee9 thay \u0111\u1ed5i th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 kh\u00f4ng ai bi\u1ebft ngay l\u00fac \u0111\u00f3. Stuxnet l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 6 n\u0103m 2010, m\u1ed9t k\u1ef9 s\u01b0 ph\u00e2n t\u00edch t\u00ean Sergey Ulasen l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i VirusBlokAda, m\u1ed9t c\u00f4ng ty b\u1ea3o m\u1eadt nh\u1ecf \u1edf Belarus, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau c\u1ea7u h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u1eeb m\u1ed9t kh\u00e1ch h\u00e0ng Iran. M\u00e1y t\u00ednh c\u1ee7a h\u1ecd c\u1ee9 li\u00ean t\u1ee5c kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng l\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do r\u00f5 r\u00e0ng. Sau khi t\u00ecm hi\u1ec3u, Ulasen t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n m\u00e3 \u0111\u1ed9c l\u1ea1 ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Anh \u0111\u1eb7t t\u00ean t\u1ea1m cho n\u00f3, g\u1eedi m\u1eabu \u0111i trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ea3o m\u1eadt, v\u00e0 kh\u00f4ng ng\u1edd r\u1eb1ng m\u00ecnh v\u1eeba k\u00e9o b\u1ee9c m\u00e0n che c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh b\u00ed m\u1eadt c\u1ea5p nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>\u0110o\u1ea1n m\u00e3 \u0111\u00f3 l\u00e0 Stuxnet, v\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u1eb1ng sau n\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 chuy\u1ec7n ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<h2>M\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft b\u1eb1ng m\u00e3 ngu\u1ed3n<\/h2>\n<p>V\u00e0o \u0111\u1ea7u nh\u1eefng n\u0103m 2000, Iran \u0111ang \u00e2m th\u1ea7m x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh l\u00e0m gi\u00e0u uranium t\u1ea1i c\u01a1 s\u1edf Natanz, n\u1eb1m s\u00e2u trong sa m\u1ea1c, c\u00e1ch Tehran kho\u1ea3ng 250 km v\u1ec1 ph\u00eda nam. Ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y lo ng\u1ea1i Tehran \u0111ang ti\u1ebfn t\u1edbi v\u0169 kh\u00ed h\u1ea1t nh\u00e2n. \u00c1p l\u1ef1c ngo\u1ea1i giao c\u00f3, tr\u1eebng ph\u1ea1t kinh t\u1ebf c\u00f3, nh\u01b0ng gu\u1ed3ng m\u00e1y ly t\u00e2m v\u1eabn quay. Israel th\u00ec lo ng\u1ea1i h\u01a1n, v\u00e0 Washington bi\u1ebft r\u1eb1ng n\u1ebfu Iran v\u01b0\u1ee3t qua ng\u01b0\u1ee1ng gi\u1edbi h\u1ea1n n\u00e0o \u0111\u00f3, Tel Aviv c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 \u00fd ra tay b\u1eb1ng v\u0169 l\u1ef1c qu\u00e2n s\u1ef1, k\u00e9o theo m\u1ed9t cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t khu v\u1ef1c m\u00e0 kh\u00f4ng ai ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>L\u1ef1a ch\u1ecdn th\u1ee9 ba \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t l\u00ean b\u00e0n: t\u1ea5n c\u00f4ng c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1t nh\u00e2n Iran m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n m\u1ed9t qu\u1ea3 bom n\u00e0o. Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t m\u00e3 danh &#8220;Olympic Games&#8221;, kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng d\u01b0\u1edbi th\u1eddi T\u1ed5ng th\u1ed1ng George W. Bush v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Obama. Ng\u01b0\u1eddi tham gia g\u1ed3m NSA c\u1ee7a M\u1ef9 v\u00e0 \u0111\u01a1n v\u1ecb t\u00ecnh b\u00e1o t\u00edn hi\u1ec7u Unit 8200 c\u1ee7a Israel, c\u00f9ng m\u1ed9t nh\u00f3m k\u1ef9 s\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u1ee1 kho\u1ea3ng m\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0m vi\u1ec7c trong nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t th\u1ee9 ch\u01b0a t\u1eebng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3: m\u1ed9t v\u0169 kh\u00ed m\u1ea1ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1 h\u1ee7y c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng v\u1eadt l\u00fd.<\/p>\n<h2>V\u00e0o m\u1ed9t m\u1ea1ng kh\u00f4ng k\u1ebft n\u1ed1i Internet<\/h2>\n<p>C\u01a1 s\u1edf Natanz c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ee3i th\u1ebf v\u1ec1 b\u1ea3o m\u1eadt m\u00e0 c\u00e1c k\u1ef9 s\u01b0 tin l\u00e0 b\u1ea5t kh\u1ea3 x\u00e2m ph\u1ea1m: \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ea1ng &#8220;air-gapped&#8221;, ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f4 l\u1eadp kh\u1ecfi Internet. Kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0o t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i. Kh\u00f4ng c\u00f3 email, kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebft n\u1ed1i t\u1eeb xa. Mu\u1ed1n \u0111\u01b0a m\u00e3 \u0111\u1ed9c v\u00e0o \u0111\u00e2y, ph\u1ea3i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mang n\u00f3 v\u00e0o b\u1eb1ng tay.<\/p>\n<p>\u0110\u00f3 ch\u00ednh x\u00e1c l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra. Stuxnet \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u1ec3 l\u00e2y lan qua \u1ed5 USB. Khi m\u1ed9t thi\u1ebft b\u1ecb l\u01b0u tr\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eafm v\u00e0o b\u1ea5t k\u1ef3 m\u00e1y Windows n\u00e0o \u0111\u00e3 nhi\u1ec5m, Stuxnet t\u1ef1 sao ch\u00e9p m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng l\u00e0m g\u00ec c\u1ea3, kh\u00f4ng c\u1ea7n m\u1edf file, kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e1c nh\u1eadn. N\u00f3 khai th\u00e1c b\u1ed1n l\u1ed7 h\u1ed5ng zero-day ri\u00eang bi\u1ec7t tr\u00ean Windows, m\u1ed9t con s\u1ed1 ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y trong m\u1ed9t m\u1eabu m\u00e3 \u0111\u1ed9c duy nh\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3. Zero-day v\u1ed1n l\u00e0 h\u00e0ng hi\u1ebfm, m\u1ed7i c\u00e1i c\u00f3 gi\u00e1 h\u00e0ng tr\u0103m ngh\u00ecn \u0111\u00f4 la tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ch\u1ee3 \u0111en. D\u00f9ng b\u1ed1n c\u00e1i c\u00f9ng l\u00fac l\u00e0 t\u00edn hi\u1ec7u r\u00f5 r\u00e0ng: \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00f3m hacker nghi\u1ec7p d\u01b0.<\/p>\n<p>C\u00e1c \u0111i\u1ec7p vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00e0i Stuxnet v\u00e0o c\u00e1c nh\u00e0 th\u1ea7u v\u00e0 c\u00f4ng ty k\u1ef9 thu\u1eadt c\u00f3 h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi Natanz, r\u1ed3i ch\u1edd \u1ed5 USB c\u1ee7a c\u00e1c k\u1ef9 s\u01b0 n\u00e0y t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111i v\u00e0o b\u00ean trong c\u01a1 s\u1edf theo \u0111\u00fang quy tr\u00ecnh l\u00e0m vi\u1ec7c th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y.<\/p>\n<h2>Ph\u00e1 m\u00e1y m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ed9 d\u1ea5u v\u1ebft<\/h2>\n<p>Khi \u0111\u00e3 v\u00e0o b\u00ean trong, Stuxnet kh\u00f4ng h\u1ec1 v\u1ed9i v\u00e3. N\u00f3 ki\u00ean nh\u1eabn d\u00f2 t\u00ecm m\u1ed9t th\u1ee9 r\u1ea5t c\u1ee5 th\u1ec3: ph\u1ea7n m\u1ec1m Siemens Step 7, c\u00f4ng c\u1ee5 l\u1eadp tr\u00ecnh d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n c\u00e1c b\u1ed9 PLC (programmable logic controller) c\u1ee7a Siemens, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 d\u00f2ng S7-315 v\u00e0 S7-417, \u0111ang \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u00e1c m\u00e1y ly t\u00e2m IR-1 l\u00e0m gi\u00e0u uranium. N\u1ebfu kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y \u0111\u00fang c\u1ea5u h\u00ecnh \u0111\u00f3, Stuxnet n\u1eb1m y\u00ean v\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m g\u00ec.<\/p>\n<p>Khi t\u00ecm th\u1ea5y \u0111\u00fang m\u1ee5c ti\u00eau, n\u00f3 l\u00e0m m\u1ed9t vi\u1ec7c tinh vi \u0111\u1ebfn m\u1ee9c r\u00f9ng r\u1ee3n: thay \u0111\u1ed5i t\u1ed1c \u0111\u1ed9 quay c\u1ee7a c\u00e1c m\u00e1y ly t\u00e2m theo chu k\u1ef3 ng\u1eabu nhi\u00ean, \u0111\u1ea9y ch\u00fang l\u00ean nhanh qu\u00e1 m\u1ee9c thi\u1ebft k\u1ebf r\u1ed3i k\u00e9o xu\u1ed1ng \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t, g\u00e2y ra dao \u0111\u1ed9ng c\u01a1 h\u1ecdc t\u00edch l\u0169y theo th\u1eddi gian. M\u00e1y ly t\u00e2m l\u00e0 thi\u1ebft b\u1ecb c\u1ef1c k\u1ef3 nh\u1ea1y c\u1ea3m, quay v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 h\u00e0ng ch\u1ee5c ngh\u00ecn v\u00f2ng m\u1ed7i ph\u00fat, sai s\u1ed1 nh\u1ecf l\u00e0 \u0111\u1ee7 g\u00e2y h\u1ecfng h\u00f3c d\u00e2y chuy\u1ec1n. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, Stuxnet g\u1eedi t\u00edn hi\u1ec7u gi\u1ea3 v\u1ec1 cho m\u00e0n h\u00ecnh gi\u00e1m s\u00e1t, b\u00e1o r\u1eb1ng m\u1ecdi th\u1ee9 v\u1eabn b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. C\u00e1c k\u1ef9 s\u01b0 Iran nh\u00ecn v\u00e0o dashboard v\u00e0 th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, trong khi h\u00e0ng tr\u0103m m\u00e1y ly t\u00e2m \u0111ang d\u1ea7n t\u1ef1 h\u1ee7y t\u1eeb b\u00ean trong.<\/p>\n<p>\u01af\u1edbc t\u00ednh kho\u1ea3ng 1.000 m\u00e1y ly t\u00e2m, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng g\u1ea7n m\u1ed9t ph\u1ea7n n\u0103m t\u1ed5ng s\u1ed1 c\u1ee7a Natanz, \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y trong giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y. Iran m\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u00e1ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u t\u1ea1i sao thi\u1ebft b\u1ecb li\u00ean t\u1ee5c h\u1ecfng m\u00e0 kh\u00f4ng t\u00ecm ra nguy\u00ean nh\u00e2n k\u1ef9 thu\u1eadt.<\/p>\n<h2>S\u1ef1 c\u1ed1 tho\u00e1t ra ngo\u00e0i<\/h2>\n<p>Stuxnet \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp tr\u00ecnh \u0111\u1ec3 t\u1ef1 x\u00f3a sau m\u1ed9t kho\u1ea3ng th\u1eddi gian nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u1ec3 lan r\u1ed9ng ra b\u00ean ngo\u00e0i Natanz. Nh\u01b0ng m\u1ed9t bi\u1ebfn th\u1ec3 trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n, \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 phi\u00ean b\u1ea3n do ph\u00eda Israel n\u00e2ng c\u1ea5p n\u0103m 2009 v\u1edbi c\u01a1 ch\u1ebf l\u00e2y lan t\u00edch c\u1ef1c h\u01a1n, \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t ra kh\u1ecfi t\u1ea7m ki\u1ec3m so\u00e1t. Stuxnet l\u00e2y sang laptop c\u1ee7a c\u00e1c k\u1ef9 s\u01b0, r\u1ed3i t\u1eeb \u0111\u00f3 ra Internet. Khi VirusBlokAda ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0o th\u00e1ng 6 n\u0103m 2010, m\u00e3 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e3 hi\u1ec7n di\u1ec7n tr\u00ean h\u01a1n 200.000 m\u00e1y t\u00ednh \u1edf nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia, ph\u1ea7n l\u1edbn t\u1eadp trung \u1edf Iran, Indonesia, v\u00e0 \u1ea4n \u0110\u1ed9.<\/p>\n<p>C\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ea3o m\u1eadt qu\u1ed1c t\u1ebf b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1ed5 x\u1ebb m\u1eabu m\u00e3 \u0111\u1ed9c v\u1edbi s\u1ef1 kinh ng\u1ea1c ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng. Ralph Langner, m\u1ed9t chuy\u00ean gia v\u1ec1 h\u1ec7 th\u1ed1ng ki\u1ec3m so\u00e1t c\u00f4ng nghi\u1ec7p ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u00f4ng b\u1ed1 ph\u00e2n t\u00edch k\u1ebft lu\u1eadn Stuxnet nh\u1eafm v\u00e0o PLC Siemens t\u1ea1i c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1t nh\u00e2n Iran. Sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn Kaspersky Lab, Symantec, r\u1ed3i h\u00e0ng ch\u1ee5c nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm th\u1ea5y th\u00eam m\u1ed9t l\u1edbp ph\u1ee9c t\u1ea1p m\u1edbi b\u00ean trong \u0111o\u1ea1n m\u00e3 d\u00e0i h\u01a1n 500 kilobyte, k\u1ef3 d\u1ecb so v\u1edbi c\u00e1c m\u00e3 \u0111\u1ed9c c\u00f9ng th\u1eddi v\u1ed1n ch\u1ec9 v\u00e0i ch\u1ee5c kilobyte.<\/p>\n<h2>Khi v\u0169 kh\u00ed m\u1ea1ng kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 kh\u00e1i ni\u1ec7m tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng<\/h2>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc Stuxnet, &#8220;chi\u1ebfn tranh m\u1ea1ng&#8221; v\u1eabn c\u00f2n n\u1eb1m trong ph\u1ea1m vi l\u00fd thuy\u1ebft v\u00e0 k\u1ecbch b\u1ea3n gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh. Ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u00e3 \u0111\u1ed9c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m h\u1ecfng d\u1eef li\u1ec7u, \u0111\u00e1nh c\u1eafp th\u00f4ng tin, hay l\u00e0m t\u00ea li\u1ec7t h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u1ea1ng. Nh\u01b0ng Stuxnet ch\u1ee9ng minh m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c h\u1eb3n: ph\u1ea7n m\u1ec1m c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m h\u1ecfng ph\u1ea7n c\u1ee9ng v\u1eadt l\u00fd theo c\u00e1ch \u0111\u1ee7 ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 \u0111\u1ee7 ki\u00ean nh\u1eabn \u0111\u1ec3 mang l\u1ea1i k\u1ebft qu\u1ea3 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng k\u00edch m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u1ea1n n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eafn ra.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y thay \u0111\u1ed5i r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1ee9. C\u00e1c c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng quan tr\u1ecdng tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi, t\u1eeb nh\u00e0 m\u00e1y \u0111i\u1ec7n, h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi giao th\u00f4ng, \u0111\u1ec1u v\u1eadn h\u00e0nh tr\u00ean c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng SCADA v\u00e0 PLC t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u1eefng g\u00ec Stuxnet \u0111\u00e3 nh\u1eafm v\u00e0o. N\u1ebfu m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n m\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 h\u1ee7y m\u00e1y ly t\u00e2m uranium, th\u00ec v\u1ec1 m\u1eb7t k\u1ef9 thu\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n hay l\u01b0\u1edbi \u0111i\u1ec7n qu\u1ed1c gia. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 vi\u1ec5n c\u1ea3nh khoa h\u1ecdc vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng n\u1eefa.<\/p>\n<p>Stuxnet c\u0169ng m\u1edf ra m\u1ed9t ti\u1ec1n l\u1ec7 kh\u00f3 x\u1eed v\u1ec1 m\u1eb7t ph\u00e1p l\u00fd v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u1ed9t qu\u1ed1c gia s\u1eed d\u1ee5ng m\u00e3 \u0111\u1ed9c nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 v\u0169 trang, nh\u1eafm v\u00e0o c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng c\u1ee7a qu\u1ed1c gia kh\u00e1c m\u00e0 kh\u00f4ng tuy\u00ean chi\u1ebfn. C\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 ng\u01b0\u1ee1ng n\u00e0o th\u00ec h\u00e0nh vi t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1ea1ng c\u1ea5u th\u00e0nh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng chi\u1ebfn tranh, ai c\u00f3 quy\u1ec1n ph\u1ea3n c\u00f4ng v\u00e0 b\u1eb1ng h\u00ecnh th\u1ee9c g\u00ec, v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ed1ng nh\u1ea5t cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay.<\/p>\n<h2>B\u00e0i h\u1ecdc n\u1eb1m trong ki\u1ebfn tr\u00fac, kh\u00f4ng ph\u1ea3i trong l\u1ecbch s\u1eed<\/h2>\n<p>Nh\u00ecn l\u1ea1i Stuxnet t\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 k\u1ef9 thu\u1eadt, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd nh\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u00f3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 l\u00e0 n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb ph\u00e1t hi\u1ec7n. N\u00f3 d\u00f9ng ch\u1eef k\u00fd s\u1ed1 h\u1ee3p l\u1ec7 b\u1ecb \u0111\u00e1nh c\u1eafp t\u1eeb Realtek v\u00e0 JMicron \u0111\u1ec3 qua m\u1eb7t ph\u1ea7n m\u1ec1m di\u1ec7t virus. N\u00f3 ch\u1ec9 k\u00edch ho\u1ea1t khi t\u00ecm th\u1ea5y \u0111\u00fang c\u1ea5u h\u00ecnh ph\u1ea7n c\u1ee9ng. N\u00f3 gi\u1ea3 m\u1ea1o d\u1eef li\u1ec7u \u0111\u1ea7u ra \u0111\u1ec3 che gi\u1ea5u h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u1ef1c. M\u1ed7i l\u1edbp \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u th\u1ec3 hi\u1ec7n m\u1ed9t tri\u1ebft l\u00fd thi\u1ebft k\u1ebf: g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i t\u1ed1i \u0111a trong th\u1eddi gian d\u00e0i nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 tr\u01b0\u1edbc khi b\u1ecb ph\u00e1t hi\u1ec7n.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 b\u00e0i h\u1ecdc m\u00e0 gi\u1edbi b\u1ea3o m\u1eadt c\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u1eabn c\u00f2n ph\u1ea3i h\u1ecdc th\u00eam. Ph\u1ea7n l\u1edbn h\u1ec7 th\u1ed1ng OT (Operational Technology) v\u00e0 ICS (Industrial Control System) tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u00e0 b\u1ea3o m\u1eadt m\u1ea1ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edch h\u1ee3p v\u00e0o y\u00eau c\u1ea7u thi\u1ebft k\u1ebf ban \u0111\u1ea7u. \u0110\u1ed9 tin c\u1eady v\u00e0 t\u00ednh s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0u ti\u00ean h\u01a1n t\u00ednh b\u1ea3o m\u1eadt. Stuxnet cho th\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ed7 h\u1ed5ng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u1ed7i k\u1ef9 thu\u1eadt nh\u1ecf c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e1 b\u1eb1ng m\u1ed9t b\u1ea3n c\u1eadp nh\u1eadt.<\/p>\n<p>T\u00ean Stuxnet xu\u1ea5t hi\u1ec7n b\u1edfi ng\u01b0\u1eddi ph\u00e2n t\u00edch t\u00ecm th\u1ea5y hai chu\u1ed7i k\u00fd t\u1ef1 &#8220;.stub&#8221; v\u00e0 &#8220;mrxnet.sys&#8221; trong m\u00e3 ngu\u1ed3n v\u00e0 gh\u00e9p l\u1ea1i. Kh\u00f4ng r\u00f5 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra n\u00f3 g\u1ecdi n\u00f3 l\u00e0 g\u00ec. Nh\u01b0ng c\u00e1i t\u00ean \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o l\u1ecbch s\u1eed nh\u01b0 t\u00ean c\u1ee7a v\u0169 kh\u00ed m\u1ea1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi ghi nh\u1eadn, m\u1ed9t c\u1ed9t m\u1ed1c kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 r\u00fat l\u1ea1i.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>VNCyberS t\u1ed5ng h\u1ee3p t\u1eeb: Kaspersky Resource Center, CSO Online, Wired, Stanford University (large.stanford.edu), Wikipedia<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Th\u00e1ng 6 n\u0103m 2010, m\u1ed9t k\u1ef9 s\u01b0 b\u1ea3o m\u1eadt \u1edf Belarus ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111o\u1ea1n m\u00e3 \u0111\u1ed9c l\u1ea1 tr\u00ean m\u00e1y t\u00ednh c\u1ee7a kh\u00e1ch h\u00e0ng Iran. \u0110\u00f3 l\u00e0 Stuxnet, v\u0169 kh\u00ed m\u1ea1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong l\u1ecbch s\u1eed c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1 h\u1ee7y c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng v\u1eadt l\u00fd, v\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u1eb1ng sau n\u00f3 v\u01b0\u1ee3t xa khu\u00f4n kh\u1ed5 c\u1ee7a b\u1ea5t k\u1ef3 v\u1ee5 t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1ea1ng n\u00e0o t\u1eebng x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3.<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":1099,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[70],"tags":[106,73,104,105,93],"class_list":["post-1100","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ho-so","tag-iran","tag-lich-su-bao-mat","tag-stuxnet","tag-vu-khi-mang","tag-zero-day"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vncybers.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vncybers.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vncybers.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vncybers.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vncybers.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1100"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vncybers.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1100\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vncybers.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vncybers.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vncybers.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vncybers.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}